Nut van ontwerpprincipes

Ontwerpprincipes, wat zijn dat? In deze blog leer je wat ontwerpprincipes zijn en hoe ze jou kunnen helpen in je onderwijsontwerp.

Als we onderwijs ontwerpen is het niet noodzakelijk, maar wel heel handig om met ontwerpprincipes te werken. Waarom? Het allerbelangrijkste is dat je het onderwijs dat je uiteindelijk hebt gemaakt kunt toetsen aan de ontwerpprincipes die je op hebt gesteld.

Kort zal ik figuur 1 toelichten. Vanuit je bedrijf of je opleidingsinstituut werk je vanuit een visie en een missie. In die visie en missie staan beschreven wat je uitgangspunten zijn als bedrijf en waar je naartoe wil. Als je onderwijs gaat maken, kun je vanuit je visie leer- en ontwerpprincipes formuleren. Voor het onderwijs dat je wil gaan maken (dat kan van een complete opleiding zijn, tot één module of één les) ga je leerdoelen en leeruitkomsten formuleren die een relatie hebben met je visie en leer- en ontwerpprincipes. Die leerdoelen en leeruitkomsten vormen vervolgens weer je uitgangspunten voor je grof ontwerp voor het onderwijs dat je maakt en vervolgens maak je het échte onderwijs. Het lesmateriaal, de werkvormen, lesbrieven etc.

Hoe formuleer je leer- en ontwerpprincipes?

De leer- en ontwerpprincipes vormen dus de basis om de leerdoelen en leeruitkomsten te kunnen formuleren. Hoe formuleer je deze? Op basis van je visie. Dit illustreren we aan de hand van een voorbeeld.

Hier een voorbeeld van een (deel van een) visie:

… In onze visie staat het leren van de student centraal. Dit uit zich doordat de klant tijd- en plaatsonafhankelijk kan leren in de richting waar de eigen interesse ligt en in een eigen tempo de leerstof tot zich kan nemen. …

Nu kan je uit ieder stukje van de visie verschillende ontwerpprincipes destilleren. In de onderstaande tabel zie je een voorbeeld.

Deze ontwerpprincipes geven een raamwerk voor het opstellen van leerdoelen en leeruitkomsten van je project/ module/ opleiding of les. Je kunt je opgestelde leerdoelen en leeruitkomsten toetsen aan je ontwerpprincipes. Heb je in je leerdoelen aandacht voor keuzevrijheid van de student? Kan een student echt zijn eigen tempo bepalen? Kan een student tijd- en plaatsonafhankelijk leren? En wordt er in de leerdoelen en leeruitkomsten ook een actieve houding van studenten verwacht? Of worden er alleen leerdoelen geformuleerd op kennisniveau?

Je hoort het misschien al bij het lezen van deze vragen. Het toetsen of je wel rekening hebt gehouden met je leer- en ontwerpprincipes blijft belangrijk, zelfs bij het maken van je fijne ontwerp. In de werkvormen en de lessen die je uiteindelijk maakt voor je klant, deelnemer of student, wil je deze ontwerpprincipes terugzien.

Veel succes met het formuleren van jouw leer- en ontwerpprincipes! Wil je hierbij ondersteuning bij een sessie met jouw team, of een workshop over volgen met een groep? Neem gerust contact op!